ABD-Australya Kritik Mineraller İçin 8,5 Milyar Dolarlık Stratejik Anlaşma ve NTE Piyasaları
ABD ve Avustralya arasında kritik mineraller için imzalanan 8,5 milyar dolarlık anlaşma, özellikle yarı iletkenler, elektrikli araçlar ve savunma teknolojilerinde güvenli tedariki hedefliyor. Bu adım, Çin’in nadir toprak elementleri (NTE) üzerindeki kontrolü azaltma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Beyaz Saray’da kısa süre önce atılan imza, Donald Trump ile Avustralya Başbakanı Anthony Albanese tarafından yapıldı ve önümüzdeki altı ay içinde her iki hükümetin toplam 3 milyar dolarlık yatırımıyla yürürlüğe girecek bir hat oluşturmaya başlayacak.
Anlaşmanın temelinde, Batı Australia’da yıllık kapasitesi 100 ton olan yeni bir galyum rafinerisi inşa etmek de bulunuyor. Galyum, mikrodalga devreleri ve LED teknolojilerinde kritik bir hammadde olarak yer alıyor; şu an için ABD’nin bu elementi tamamen ithal ettiği düşünülüyor. Yetkililer, bu hedefin ABD’nin mevcut tüketimini önemli ölçüde karşılamayı amaçladığını belirtiyorlar. Bir yıl içinde, kritik mineraller ve nadir toprak elementlerinde o kadar çok kaynağa sahip olacağız ki bunları nasıl yöneteceğimizi bilemeyeceğiz şeklinde bir açıklama yapan Trump, bu süreçte savunma teknolojilerinin de güçlendirileceğini vurguladı.
Anlaşma kapsamında savunma tarafında da adımlar var. 1,2 milyar dolarlık otonom denizaltı araçları (AUV) için sipariş Anduril üzerinden verilirken, ayrıca 2,6 milyar dolarlık başka bir anlaşma kapsamında ilk Apache helikopterlerinin teslimatı gerçekleştirilecek. Yetkililer, AUV programının yeni bir girişim mi yoksa Ghost Shark olarak bilinen önceki bir çalışmanın uzantısı mı olduğunun net olmadığını belirtti.
ABD, Avustralya ile olan bu iş birliğini ülkenin savunma sanayisini güçlendirmek ve Çin’e karşı bağımsızlığı artırmak amacıyla genişletiyor. Pentagon ise NTE üretimini desteklemek için MP Materials’e 400 milyon dolarlık yatırım yapıyor ve NioCorp ile USA Rare Earth gibi firmaları da teşvik ediyor. Çin halen küresel nadir toprak üretiminin yaklaşık %61’ini ve işleme kapasitesinin %92’sini tek başına yönetiyor. NTE’ler, enerji, elektronik, savunma ve elektrikli araçlar dahil çok sayıda stratejik sektörde kritik öneme sahip.
Nadir toprak elementleri nelerdir? Bu grup, lantanitlerle birlikte itriyum ve skandiyumdan oluşuyor; toplamda 17 adet NTE bulunuyor. Çin, son hamlesiyle artık tüm NTE’ler için ihracat lisansı talep ediyor. NTE’ler enerji, elektronik, savunma ve elektrikli araçlar dahil pek çok alanda kilit rol oynuyor.
- Lantan (La)
- Seryum (Ce)
- Praseodim (Pr)
- Neodimyum (Nd)
- Prometyum (Pm)
- Samaryum (Sm)
- Europiyum (Eu)
- Gadolinyum (Gd)
- Terbiyum (Tb)
- Disprozyum (Dy)
- Holmiyum (Ho)
- Erbiyum (Er)
- Tulyum (Tm)
- İterbiyum (Yb)
- Lutesyum (Lu)
- İtriyum (Y)
- Skandiyum (Sc)
Türkiye’de NTE rezervi var mı? Enerji Bakanlığı, Beylikova ve Sivrihisar bölgesinde yaklaşık 694 milyon ton NTE bulunduğunu duyurdu; bu, dünyanın en büyük ikinci rezervi olarak gösteriliyor. Eti Maden ise 2023 yılında sahada gerekli çalışmalar için hazırlık ve depolama tesislerini kurmaya yönelik ruhsat aldı. Cevherin açık işletme yöntemiyle çıkarılması, zenginleştirme ve hidrometalürji süreçleriyle NTE ile birlikte barit, florit ve toryumun da elde edilmesi hedefleniyor. Kaynak: LİNKE TIKLA.
